Trong nhiều năm qua, BIM được ứng dụng chủ yếu trong thiết kế và thi công nhằm giảm xung đột, nâng cao khả năng phối hợp và tối ưu hóa quá trình triển khai dự án. Tuy nhiên, một thực tế thường gặp là sau khi công trình hoàn thành, phần lớn dữ liệu BIM gần như không còn được sử dụng.

Chủ đầu tư nhận được hàng nghìn bản vẽ, hàng trăm file hồ sơ hoàn công và một mô hình BIM chi tiết. Nhưng khi cần tra cứu thông tin một thiết bị, kiểm tra lịch sử bảo trì hay lập kế hoạch thay thế tài sản, dữ liệu lại rất khó khai thác.

Đây chính là khoảng cách giữa BIM cho xây dựng và BIM cho vận hành. Để giải quyết vấn đề này, ngành xây dựng quốc tế đã đưa ra khái niệm Asset Information Model (AIM) – mô hình thông tin tài sản.

Asset Information Model (AIM) là gì?

Asset Information Model (AIM) là tập hợp toàn bộ thông tin cần thiết để quản lý, vận hành và bảo trì một tài sản sau khi công trình được bàn giao.

Nếu BIM trong giai đoạn thiết kế và thi công tập trung vào việc tạo ra thông tin phục vụ xây dựng, thì AIM tập trung vào việc duy trì những thông tin có giá trị cho giai đoạn khai thác và vận hành.

Nói đơn giản:

• BIM giúp xây dựng công trình.
• AIM giúp vận hành công trình.

Theo ISO 19650, AIM là môi trường chứa các thông tin được chuyển giao từ dự án để phục vụ vòng đời tài sản sau này.

AIM khác gì với mô hình BIM?

Đây là điểm thường gây nhầm lẫn. Nhiều người cho rằng mô hình BIM hoàn công chính là AIM. Thực tế không hoàn toàn như vậy.

Một mô hình BIM có thể chứa rất nhiều dữ liệu phục vụ thiết kế và thi công nhưng không phải tất cả đều cần thiết cho vận hành. Ví dụ:

Một kỹ sư thiết kế có thể cần biết:

• Chi tiết cấu tạo tường
• Thông số kết cấu
• Biện pháp lắp đặt

Trong khi bộ phận vận hành lại quan tâm đến:

• Mã tài sản
• Nhà sản xuất
• Thời gian bảo hành
• Chu kỳ bảo trì
• Công suất thiết bị
• Lịch sử sửa chữa

AIM tập trung vào các thông tin phục vụ khai thác tài sản thay vì toàn bộ dữ liệu được tạo ra trong quá trình thiết kế.

AIM bao gồm những loại thông tin nào?

Một Asset Information Model hoàn chỉnh thường bao gồm nhiều nhóm dữ liệu khác nhau.

Thông tin tài sản

• Mã tài sản
• Tên thiết bị
• Chủng loại
• Nhà sản xuất
• Model
• Số serial

Hồ sơ kỹ thuật

• Bản vẽ hoàn công
• Catalogue
• Hướng dẫn vận hành
• Hướng dẫn bảo trì

Thông tin bảo hành

• Ngày lắp đặt
• Thời hạn bảo hành
• Đơn vị cung cấp
• Nhà thầu lắp đặt

Dữ liệu vận hành

• Tình trạng thiết bị
• Nhật ký bảo trì
• Lịch sử sửa chữa
• Hiệu suất vận hành

Thông tin không gian

• Vị trí tài sản
• Khu vực lắp đặt
• Liên kết với mô hình BIM

AIM đóng vai trò gì đối với Chủ đầu tư?

Đối với Chủ đầu tư, giá trị lớn nhất của AIM nằm ở khả năng quản lý tài sản trong dài hạn. Chi phí vận hành một công trình trong vòng đời 20–30 năm thường cao hơn rất nhiều so với chi phí thiết kế và xây dựng ban đầu. Vì vậy, việc sở hữu dữ liệu tài sản chính xác có thể tạo ra hiệu quả đáng kể trong quá trình khai thác.

Một AIM được xây dựng đúng cách giúp:

• Giảm thời gian tìm kiếm thông tin tài sản
• Hỗ trợ lập kế hoạch bảo trì
• Quản lý bảo hành thiết bị
• Theo dõi vòng đời tài sản
• Hỗ trợ nâng cấp hoặc cải tạo công trình trong tương lai

Đây cũng là lý do nhiều Chủ đầu tư lớn hiện nay bắt đầu đưa yêu cầu AIM vào ngay từ giai đoạn triển khai BIM.

Mối quan hệ giữa AIM và ISO 19650

Trong hệ thống tiêu chuẩn ISO 19650, AIM được xem là một trong những đầu ra quan trọng nhất của quá trình quản lý thông tin. Toàn bộ dữ liệu được tạo ra trong dự án sẽ trải qua nhiều giai đoạn kiểm tra, phê duyệt và chuyển giao trước khi trở thành dữ liệu phục vụ vận hành.

ISO 19650 không yêu cầu mọi thông tin phải được lưu giữ mãi mãi. Thay vào đó, chỉ những dữ liệu thực sự có giá trị cho vòng đời tài sản mới được chuyển sang AIM.

Điều này giúp tránh tình trạng "quá tải dữ liệu" nhưng vẫn đảm bảo công trình có đầy đủ thông tin để vận hành hiệu quả.

AIM cần được quản lý ở đâu?

Một trong những thách thức lớn nhất của AIM là khả năng duy trì dữ liệu sau khi dự án kết thúc. Nếu thông tin được lưu trữ phân tán trong nhiều thư mục hoặc nhiều hệ thống khác nhau, việc cập nhật và khai thác sẽ trở nên khó khăn.

Vì vậy, nhiều tổ chức hiện nay lựa chọn quản lý AIM trên các nền tảng CDE (Common Data Environment), nơi dữ liệu có thể được kiểm soát xuyên suốt từ thiết kế, thi công đến vận hành.

Trong bối cảnh BIM đang được thúc đẩy mạnh mẽ tại Việt Nam, các nền tảng như VinaCDE cũng đang hướng đến việc hỗ trợ quản lý thông tin theo vòng đời công trình, tạo nền tảng cho việc xây dựng AIM và khai thác dữ liệu tài sản hiệu quả hơn trong tương lai.

Kết luận

Nếu BIM được xem là công cụ giúp xây dựng công trình tốt hơn, thì AIM là công cụ giúp vận hành công trình hiệu quả hơn. Giá trị thực sự của chuyển đổi số xây dựng không chỉ nằm ở việc tạo ra mô hình 3D đẹp hay hồ sơ số hóa, mà nằm ở khả năng duy trì và khai thác thông tin trong suốt vòng đời tài sản.

Đó cũng là lý do Asset Information Model (AIM) đang trở thành một trong những khái niệm quan trọng nhất của BIM thế hệ mới, nơi trọng tâm không còn là mô hình, mà là giá trị của thông tin sau khi công trình được đưa vào sử dụng.

👉Nếu bạn cần tư vấn lộ trình triển khai BIM & CDE phù hợp với quy định tại Việt Nam, đội ngũ VinaCDE sẵn sàng hỗ trợ.

Liên hệ ngay để được tư vấn và nhận DEMO 1-1 MIỄN PHÍ!!

Facebook:

Email: sales@tgl-sol.com

Hotline: 0377 359 728

📺 Xem thêm bộ tài liệu tổng quan về VinaCDE