Làm sao để đo ROI của BIM? Cách đánh giá hiệu quả đầu tư BIM
Nhiều doanh nghiệp xây dựng đã đầu tư đáng kể cho BIM trong những năm gần đây. Chi phí có thể bao gồm phần mềm, hạ tầng công nghệ, đào tạo nhân sự, thuê tư vấn và xây dựng quy trình triển khai.
Tuy nhiên, khi lãnh đạo doanh nghiệp đặt câu hỏi: "ROI của BIM là bao nhiêu?", không phải lúc nào đội ngũ triển khai cũng có câu trả lời rõ ràng.
Nguyên nhân là bởi BIM không giống một thiết bị sản xuất có thể đo hiệu quả bằng số lượng sản phẩm tạo ra. Giá trị của BIM thường xuất hiện dưới dạng giảm rủi ro, giảm lãng phí, tăng khả năng phối hợp và nâng cao chất lượng thông tin.
Vì vậy, để đánh giá ROI của BIM, doanh nghiệp cần nhìn vào những chỉ số cụ thể thay vì chỉ đánh giá cảm tính.

ROI của BIM không chỉ là tiết kiệm chi phí
Sai lầm phổ biến nhất là cố gắng quy đổi toàn bộ giá trị BIM thành số tiền tiết kiệm trực tiếp.
Trên thực tế, BIM tạo ra giá trị ở nhiều khía cạnh khác nhau:
- Giảm sai sót thiết kế
- Giảm khối lượng chỉnh sửa ngoài công trường
- Rút ngắn thời gian phối hợp
- Tăng năng suất đội ngũ
- Hạn chế phát sinh hợp đồng
- Nâng cao chất lượng hồ sơ bàn giao
- Hỗ trợ vận hành công trình
Nếu chỉ nhìn vào chi phí phần mềm và chi phí đào tạo, doanh nghiệp sẽ rất khó thấy được bức tranh đầy đủ.
Nhóm chỉ số đầu tiên: Giảm Rework
Đây là nơi BIM thường tạo ra ROI rõ ràng nhất. Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, chi phí sửa lỗi trong giai đoạn thi công thường cao hơn nhiều lần so với việc phát hiện lỗi ngay từ giai đoạn thiết kế.
Ví dụ:
Một xung đột giữa hệ thống MEP và kết cấu nếu được phát hiện trên mô hình BIM chỉ mất vài giờ xử lý.
Nếu phát hiện ngoài công trường, chi phí có thể bao gồm:
- Dừng thi công
- Tháo dỡ
- Làm lại
- Điều chỉnh tiến độ
- Phát sinh nhân công
Do đó, một trong những chỉ số quan trọng nhất là:
Giá trị chi phí rework được tránh nhờ BIM.
Nhóm chỉ số thứ hai: Tiết kiệm thời gian phối hợp
Trong dự án truyền thống, đội ngũ thường dành rất nhiều thời gian để:
- Kiểm tra bản vẽ
- Tổng hợp xung đột
- Họp điều phối
- Tra cứu thông tin
Khi BIM được triển khai hiệu quả, nhiều công việc được thực hiện trực tiếp trên mô hình số.
Doanh nghiệp có thể đo lường:
- Số giờ họp giảm được
- Số giờ điều phối giảm được
- Thời gian xử lý issue trung bình
- Thời gian phát hành hồ sơ
Những chỉ số này tuy không tạo ra doanh thu trực tiếp nhưng góp phần nâng cao năng suất đáng kể.
Nhóm chỉ số thứ ba: Kiểm soát tiến độ
Chậm tiến độ là một trong những nguyên nhân lớn nhất làm giảm hiệu quả tài chính của dự án.
Khi BIM được kết hợp với lập kế hoạch thi công và mô phỏng 4D, đội ngũ quản lý có khả năng phát hiện sớm các nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ.
Các chỉ số có thể theo dõi gồm:
- Tỷ lệ hoàn thành đúng kế hoạch
- Số ngày chậm tiến độ được tránh
- Tỷ lệ công việc phải làm lại
- Số lượng thay đổi thiết kế ảnh hưởng đến thi công
Ngay cả việc giảm vài ngày chậm tiến độ ở một dự án lớn cũng có thể tạo ra giá trị kinh tế rất đáng kể.
Nhóm chỉ số thứ tư: Chất lượng thông tin
Đây là nhóm ROI thường bị bỏ qua.
Một bộ hồ sơ thiếu nhất quán có thể gây ảnh hưởng trong suốt vòng đời công trình.
BIM giúp cải thiện:
- Tính chính xác của hồ sơ
- Khả năng truy xuất thông tin
- Kiểm soát phiên bản
- Đồng bộ dữ liệu giữa các bên
Những lợi ích này khó quy đổi ngay thành tiền nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quản lý dự án.
ROI lớn nhất có thể nằm ở giai đoạn vận hành
Nhiều doanh nghiệp chỉ tính ROI trong giai đoạn thiết kế và thi công.
Tuy nhiên, một công trình có thể vận hành trong 20–50 năm.
Nếu dữ liệu BIM được chuẩn bị tốt và chuyển giao thành AIM (Asset Information Model), Chủ đầu tư có thể:
- Giảm thời gian tìm kiếm thông tin tài sản
- Tối ưu bảo trì
- Quản lý bảo hành hiệu quả hơn
- Hỗ trợ cải tạo và nâng cấp công trình
Trong nhiều trường hợp, giá trị vận hành dài hạn còn lớn hơn toàn bộ lợi ích thu được trong giai đoạn xây dựng.
Một công thức đơn giản để đánh giá ROI của BIM

Doanh nghiệp có thể bắt đầu với công thức cơ bản:
ROI (%) = (Giá trị lợi ích thu được – Chi phí đầu tư BIM) / Chi phí đầu tư BIM × 100
Trong đó:
Lợi ích có thể bao gồm
- Chi phí rework tránh được
- Chi phí phát sinh giảm được
- Giá trị tiết kiệm thời gian
- Giá trị tiến độ được cải thiện
- Chi phí vận hành giảm được
Chi phí BIM có thể bao gồm
- Phần mềm
- Đào tạo
- Nhân sự BIM
- Tư vấn triển khai
- Hạ tầng công nghệ
Điều quan trọng là phải xác định các KPI ngay từ đầu dự án thay vì chờ đến cuối mới tìm cách đo lường.
Muốn đo ROI thì trước hết phải có dữ liệu
Một nghịch lý phổ biến là nhiều doanh nghiệp muốn chứng minh hiệu quả BIM nhưng lại không có dữ liệu để so sánh.
Nếu không theo dõi:
- Số lượng issue
- Thời gian xử lý
- Tiến độ thực tế
- Rework
- Chi phí phát sinh
thì gần như không thể chứng minh được BIM đã tạo ra giá trị bao nhiêu.
Đây cũng là lý do nhiều tổ chức quốc tế ngày càng chú trọng đến việc xây dựng quy trình quản lý thông tin và thu thập dữ liệu dự án ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung vào mô hình 3D.
Kết luận
ROI của BIM không nằm ở mô hình đẹp hơn hay công nghệ hiện đại hơn. Giá trị thực sự của BIM nằm ở việc giúp dự án giảm sai sót, nâng cao năng suất, kiểm soát tiến độ tốt hơn và tạo ra dữ liệu có thể khai thác trong suốt vòng đời công trình.
Doanh nghiệp nào đo lường được các chỉ số này một cách nhất quán sẽ không còn xem BIM là một khoản chi phí bắt buộc, mà là một khoản đầu tư có thể tạo ra giá trị kinh doanh rõ ràng và lâu dài.
Để rõ hơn về BIM và CDE trong chuyển đổi số xây dựng, hãy liên hệ VinaCDE ngay để được DEMO 1-1 MIỄN PHÍ!!
Facebook:
Email: sales@tgl-sol.com
Hotline: 0377 359 728
📺 Xem thêm bộ tài liệu tổng quan về VinaCDE