Trong nhiều năm qua, BIM thường được nhắc đến cùng với các công trình cao tầng, văn phòng, trung tâm thương mại hoặc khu dân cư. Điều này khiến nhiều người mặc định rằng quy trình BIM cho mọi loại dự án đều tương tự nhau.

Tuy nhiên, khi bước sang lĩnh vực hạ tầng giao thông như đường bộ, cầu, hầm, đường sắt hay sân bay, cách triển khai BIM có nhiều khác biệt đáng kể.

Dù cùng sử dụng mô hình thông tin công trình, mục tiêu quản lý, loại dữ liệu, cách phối hợp và yêu cầu vận hành giữa hai nhóm dự án này gần như là hai thế giới khác nhau.

Khác biệt đầu tiên nằm ở bản chất của đối tượng quản lý

Một tòa nhà thường được phát triển trên một khu đất tương đối giới hạn. Các bộ môn kiến trúc, kết cấu và MEP phối hợp trong cùng một không gian công trình.

Trong khi đó, một tuyến đường cao tốc có thể kéo dài hàng chục hoặc hàng trăm kilomet, đi qua nhiều địa hình, nhiều địa phương và liên quan đến rất nhiều yếu tố tự nhiên. Vì vậy, BIM cho công trình dân dụng thường tập trung vào việc quản lý không gian bên trong công trình.

Ngược lại, BIM cho hạ tầng giao thông tập trung nhiều hơn vào việc quản lý tuyến, địa hình, địa chất, hành lang kỹ thuật và các yếu tố ngoài hiện trường.

Dữ liệu của dự án hạ tầng lớn hơn rất nhiều

Một dự án nhà cao tầng có thể cần quản lý:

• Kiến trúc
• Kết cấu
• Cơ điện
• Nội thất
• Thiết bị vận hành

Trong khi đó, dự án giao thông còn phải xử lý thêm:

• Dữ liệu khảo sát địa hình
• Dữ liệu địa chất
• Bình đồ tuyến
• Trắc dọc
• Trắc ngang
• Hệ thống thoát nước
• Hệ thống ITS
• Hệ thống chiếu sáng
• Giải phóng mặt bằng
• Hạ tầng kỹ thuật hiện hữu

Khối lượng dữ liệu thường lớn hơn rất nhiều và trải dài trong suốt vòng đời dự án.

Đó là lý do các dự án giao thông thường đặt yêu cầu rất cao đối với việc quản lý dữ liệu và kiểm soát phiên bản.

Mục tiêu của BIM cũng khác nhau

Đối với công trình dân dụng, BIM thường được sử dụng để:

• Phối hợp đa bộ môn
• Kiểm tra xung đột
• Hỗ trợ thi công
• Quản lý khối lượng

Đây vẫn là những mục tiêu quan trọng của BIM giao thông, nhưng chưa phải là tất cả.

Trong lĩnh vực hạ tầng, BIM còn được sử dụng để:

• Tối ưu hướng tuyến
• Phân tích địa hình
• Đánh giá phương án kỹ thuật
• Quản lý tài sản hạ tầng sau khi vận hành
• Hỗ trợ bảo trì dài hạn

Một tuyến cao tốc có thể được khai thác trong 30–50 năm. Vì vậy giá trị của dữ liệu sau khi bàn giao thường được quan tâm nhiều hơn so với các dự án dân dụng thông thường.

Mô hình BIM trong hạ tầng không chỉ là mô hình 3D

Khi nhìn vào BIM của một tòa nhà, người dùng thường thấy ngay các thành phần kiến trúc, kết cấu hoặc hệ thống MEP.

Ngược lại, mô hình BIM giao thông thường gắn chặt với dữ liệu không gian và dữ liệu khảo sát.

Nhiều đối tượng trong mô hình được tạo ra từ:

• Dữ liệu GIS
• Dữ liệu LiDAR
• Point Cloud
• Drone Survey
• Terrain Model

Điều này khiến BIM hạ tầng có xu hướng kết hợp rất mạnh với GIS và các nền tảng quản lý dữ liệu địa lý. Đây cũng là một trong những xu hướng đang được nhiều cơ quan quản lý hạ tầng trên thế giới áp dụng.

Vai trò của CDE trong các dự án giao thông thường lớn hơn

Nếu BIM là mô hình thông tin thì CDE là nơi quản lý toàn bộ thông tin đó. Với các dự án dân dụng, nhiều doanh nghiệp vẫn có thể quản lý bằng hệ thống lưu trữ truyền thống trong một khoảng thời gian nhất định.

Tuy nhiên đối với dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, việc quản lý dữ liệu bằng email, thư mục chia sẻ hoặc các nền tảng lưu trữ thông thường nhanh chóng trở thành điểm nghẽn.

Một môi trường dữ liệu chung giúp:

• Tập trung dữ liệu khảo sát, thiết kế và thi công
• Kiểm soát phiên bản hồ sơ
• Theo dõi lịch sử phê duyệt
• Quản lý quy trình RFI và Issue
• Đảm bảo mọi bên cùng làm việc trên một nguồn dữ liệu thống nhất

Đây cũng là lý do ISO 19650 xem CDE là thành phần cốt lõi trong quản lý thông tin dự án.

Xu hướng BIM hạ tầng tại Việt Nam

Cùng với lộ trình áp dụng BIM của Bộ Xây dựng, các dự án giao thông đang trở thành nhóm dự án có nhu cầu chuyển đổi số rất lớn.

Những công trình như cao tốc, metro, sân bay hay hạ tầng đô thị thường có vòng đời dài, quy mô dữ liệu lớn và số lượng bên tham gia nhiều hơn đáng kể so với các công trình dân dụng thông thường.

Điều này khiến BIM không còn chỉ là công cụ thiết kế, mà dần trở thành nền tảng quản lý thông tin xuyên suốt vòng đời tài sản.

Thực tế cho thấy thách thức lớn nhất của BIM giao thông không phải là mô hình hóa, mà là quản lý dữ liệu trong suốt nhiều năm triển khai dự án.

Khi khối lượng hồ sơ, mô hình và tài liệu ngày càng tăng, nhu cầu về một môi trường dữ liệu chung trở nên rõ ràng hơn. Các nền tảng CDE giúp tập trung thông tin, kiểm soát quy trình và duy trì tính nhất quán của dữ liệu giữa các bên tham gia dự án.

Trong bối cảnh đó, những giải pháp như VinaCDE đang được phát triển theo định hướng hỗ trợ quản lý thông tin dự án BIM phù hợp với quy trình và yêu cầu triển khai tại Việt Nam. Thay vì chỉ là nơi lưu trữ tài liệu, CDE dần trở thành hạ tầng dữ liệu cho toàn bộ vòng đời của các dự án hạ tầng giao thông và công trình xây dựng.

Kết luận

BIM cho hạ tầng giao thông và BIM cho công trình dân dụng cùng dựa trên nguyên tắc quản lý thông tin, nhưng khác nhau rất nhiều về phạm vi dữ liệu, quy trình triển khai và mục tiêu sử dụng.

Nếu BIM dân dụng tập trung mạnh vào phối hợp thiết kế và thi công, thì BIM hạ tầng hướng nhiều hơn đến quản lý tài sản dài hạn, dữ liệu không gian và khả năng kiểm soát thông tin xuyên suốt vòng đời công trình. Chính vì vậy, vai trò của CDE và quản trị dữ liệu trong các dự án hạ tầng ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt khi ngành xây dựng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng hơn.

👉Nếu bạn cần tư vấn lộ trình triển khai BIM & CDE phù hợp với quy định tại Việt Nam, đội ngũ VinaCDE sẵn sàng hỗ trợ.

Liên hệ ngay để được tư vấn và nhận DEMO 1-1 MIỄN PHÍ!!

Facebook:

Email: sales@tgl-sol.com

Hotline: 0377 359 728

📺 Xem thêm bộ tài liệu tổng quan về VinaCDE