Vì sao doanh nghiệp cần Data Strategy trước khi triển khai BIM?
Trong nhiều năm qua, BIM được xem là nền tảng quan trọng của chuyển đổi số ngành xây dựng. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư phần mềm, đào tạo nhân sự và xây dựng đội ngũ BIM với kỳ vọng nâng cao năng suất cũng như cải thiện khả năng phối hợp giữa các bên.
Tuy nhiên, không ít dự án vẫn gặp những vấn đề quen thuộc như mô hình BIM không được cập nhật, dữ liệu phân tán ở nhiều nơi, các bộ phận sử dụng những phiên bản tài liệu khác nhau hoặc thông tin không thể tái sử dụng ở các giai đoạn tiếp theo của dự án.
Điều này cho thấy, thách thức lớn nhất không nằm ở việc doanh nghiệp có sử dụng BIM hay không, mà ở cách dữ liệu được tạo ra, quản lý và khai thác trong suốt vòng đời công trình.
Data Strategy là gì?
Data Strategy có thể hiểu là chiến lược quản lý dữ liệu của doanh nghiệp. Đây là tập hợp các định hướng, quy trình và nguyên tắc nhằm đảm bảo dữ liệu được thu thập, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng một cách nhất quán.
Đối với ngành xây dựng, dữ liệu không chỉ là các mô hình BIM mà còn bao gồm bản vẽ, hồ sơ thiết kế, tài liệu kỹ thuật, hợp đồng, nhật ký thi công, hình ảnh hiện trường, hồ sơ nghiệm thu và rất nhiều thông tin khác phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
Một Data Strategy hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp trả lời những câu hỏi quan trọng như:
- Dữ liệu nào cần được tạo lập?
- Ai là người chịu trách nhiệm cập nhật?
- Dữ liệu được lưu ở đâu?
- Ai có quyền truy cập?
- Làm thế nào để đảm bảo mọi người đều sử dụng đúng phiên bản mới nhất?
- Sau khi dự án kết thúc, dữ liệu sẽ được khai thác như thế nào?
Nếu chưa trả lời được những câu hỏi này, việc triển khai BIM sẽ rất khó phát huy hết giá trị.
BIM chỉ là nơi tạo ra dữ liệu
Một quan niệm khá phổ biến là BIM chính là trung tâm của chuyển đổi số. Thực tế, BIM là công cụ giúp tạo lập và quản lý mô hình thông tin công trình, nhưng bản thân BIM không giải quyết toàn bộ bài toán quản lý dữ liệu.
Nếu doanh nghiệp không có quy định thống nhất về cách đặt tên tài liệu, quy trình phê duyệt, quản lý phiên bản hay phân quyền truy cập, mô hình BIM vẫn có thể trở thành một "kho dữ liệu" khó khai thác.
Nói cách khác, BIM tạo ra dữ liệu, còn Data Strategy quyết định dữ liệu đó có thực sự mang lại giá trị hay không.
Data Strategy giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình trước khi số hóa
Một sai lầm thường gặp là triển khai phần mềm trước, sau đó mới xây dựng quy trình làm việc.
Cách tiếp cận này khiến doanh nghiệp phải liên tục điều chỉnh hệ thống để phù hợp với thực tế, đồng thời làm giảm hiệu quả đầu tư.
Thay vào đó, doanh nghiệp nên xác định rõ cách dữ liệu sẽ được quản lý ngay từ đầu. Điều này bao gồm việc chuẩn hóa quy trình tạo lập, kiểm tra, phê duyệt, chia sẻ và lưu trữ thông tin giữa các phòng ban cũng như các bên tham gia dự án.
Khi quy trình đã rõ ràng, việc triển khai BIM hay các nền tảng số khác sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.
Một Data Strategy tốt cần những yếu tố nào?
Không có một khuôn mẫu chung cho mọi doanh nghiệp, nhưng một chiến lược dữ liệu hiệu quả thường bao gồm các nội dung sau:
- Xác định rõ loại dữ liệu cần quản lý trong từng giai đoạn của dự án.
- Thiết lập quy chuẩn đặt tên, phân loại và lưu trữ tài liệu.
- Quy định trách nhiệm tạo lập, cập nhật và phê duyệt dữ liệu.
- Xây dựng cơ chế phân quyền và kiểm soát phiên bản.
- Đảm bảo dữ liệu có thể truy xuất và tái sử dụng trong giai đoạn vận hành.
- Lựa chọn nền tảng công nghệ phù hợp để quản lý và cộng tác.
Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp quản lý thông tin nhất quán, bất kể dự án có quy mô lớn hay nhỏ.
Data Strategy là bước đệm cho AI và Digital Twin
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp quan tâm đến AI, Digital Twin hoặc phân tích dữ liệu trong xây dựng. Tuy nhiên, các công nghệ này đều có một điểm chung: chỉ hoạt động hiệu quả khi dữ liệu đầu vào đầy đủ, chính xác và được tổ chức tốt.
Nếu dữ liệu bị phân tán ở nhiều hệ thống, thiếu quy chuẩn hoặc không được cập nhật thường xuyên, AI sẽ khó tạo ra những phân tích có giá trị.
Có thể nói, Data Strategy không chỉ phục vụ BIM mà còn là nền móng cho mọi bước phát triển tiếp theo trong hành trình chuyển đổi số.
Vai trò của CDE trong việc hiện thực hóa Data Strategy
Sau khi xây dựng chiến lược dữ liệu, doanh nghiệp cần một nền tảng để triển khai và duy trì các nguyên tắc đó trong thực tế.
Đây là vai trò của Common Data Environment (CDE). CDE không thay thế BIM mà tạo ra môi trường dữ liệu chung, nơi toàn bộ tài liệu, mô hình, hồ sơ và các quy trình trao đổi được quản lý trên cùng một hệ thống.
Thông qua CDE, doanh nghiệp có thể kiểm soát phiên bản tài liệu, phân quyền truy cập, theo dõi lịch sử thay đổi và đảm bảo mọi thành viên đều làm việc trên cùng một nguồn dữ liệu.
Đối với các doanh nghiệp đang triển khai BIM, CDE chính là cầu nối giữa chiến lược quản lý dữ liệu và quá trình vận hành hằng ngày.
VinaCDE hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung
VinaCDE được phát triển với định hướng trở thành môi trường dữ liệu chung cho các dự án xây dựng tại Việt Nam. Nền tảng hỗ trợ quản lý tài liệu, mô hình BIM, quy trình phê duyệt, trao đổi thông tin và phân quyền người dùng trên cùng một hệ thống.
Quan trọng hơn, VinaCDE không chỉ giúp lưu trữ dữ liệu mà còn hỗ trợ doanh nghiệp hiện thực hóa Data Strategy thông qua việc chuẩn hóa quy trình quản lý thông tin, tạo nền tảng cho BIM, AI và các công nghệ số trong tương lai.
Kết luận
Triển khai BIM không nên bắt đầu bằng câu hỏi "Doanh nghiệp sẽ sử dụng phần mềm nào?", mà nên bắt đầu bằng câu hỏi "Doanh nghiệp sẽ quản lý dữ liệu như thế nào?".
Một Data Strategy rõ ràng giúp doanh nghiệp xác định mục tiêu, chuẩn hóa quy trình và xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất trước khi đầu tư vào công nghệ. Khi dữ liệu được quản lý đúng cách, BIM mới có thể phát huy đầy đủ giá trị, đồng thời tạo tiền đề cho các bước phát triển tiếp theo như CDE, AI hay Digital Twin.
